”ސްކްރީން ޓައިމް؛ ”ގިނަ މިން“ އެއީ ކިހާ ގިނަ މިނެއް؟

އިޝްތިހާރު

”ސްކްރީން ޓައިމް“ އަކީ ކުދިބޮޑު އެންމެންގެ، އަދި ޚާއްސަކޮށް ކުޑަކުދިންގެ ދުވަހުގެ އާދަވީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މިވަނީ މިހާރު ވެފައެވެ. ނުވަތަ އިނގިރޭސި ބަހުން ކިޔާނަމަ ”ޑެއިލީ ރޫޓީން“ ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށް ވެފައެވެ. ކާރޓޫނުތަކާއި ”އެޑިއުކޭޝަނަލް ވީޑިއޯސް“ ތަކުން ފެށިގެން ގޭމުތަކާއި، ވީޑިއޯކޯލްތައް ކުރުމަށް ފޯނު، ޓެބްލެޓު އަދި ޓީވީ ފަދަ ތަކެތި މިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި ވަޞީލަތްތަކަކަށް ވެފައެވެ. ނަމަވެސް ”މަދު ސްކްރީން ޓައިމް“ ގިނަ ވަނީ ކިހާ ހިސާބަކުންތޯއެވެ؟

ގިނަ ބެލެނިވެރިންނަށް މިކަމުގައި ލިމިޓެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ހަޤީޤަތުގައި ސްކްރީން ބެލުމަށް ރަނގަޅީ ކިތައް މިނަޓު ހެއްޔެވެ؟ ”ސްކްރީން ޓައިމް“ ގައި ”އެޑިއުކޭޝަނަލް ކޮންޓެންޓް“ ނުވަތަ ”ތަޢުލީމީ މާއްދާތައް“ ހިމެނޭ ހެއްޔެވެ؟ ”ސްކްރީން ޓައިމް“ އަކީ އަބަދުވެސް ގެއްލުންހުރި ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ޖަވާބަކީ ”ސްކްރީން ޓައިމް“ ކަނޑައެޅުމުގައި ހަމައެކަނި ވިސްނަންޖެހެނީ ކުއްޖާ ސްކްރީން ބެލުމުގައި ހޭދަކުރާ ވަގުތައް އެކަނި ނޫންކަމެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ކުއްޖާގެ ޢުމުރާއި، ކުއްޖާ ބަލަނީ ކޮންކަހަލަ ”ކޮންޓެންޓެއް“ ކަމާއި، ސްކްރީން ބޭނުން ކުރަނީ ކިހިނެތް ކަމާއި، އެ ކުއްޖާގެ ”ސްކްރީން ޓައިމް“ ބަދަލުކުރެވިފައިވަނީ ދުވަހުގެ ކޮން ކޮން ބަޔަކާއިތޯ – މިސާލަކަށް ނިދާގަޑި، ޢާއިލީ ވަގުތު، ޓިއުޝަން ގަޑި – ފަދަ ބައިތަކާއިމެދުވެސް ވިސްނަންޖެހޭކަމެވެ. ވީމާ، ”ގިނަ ސްކްރީން ޓައިމް“ އަކީ ކިހާ ގިނަމިނެއްތޯއެވެ؟ އަދި ދުޅަހެޔޮ ގޮތުގައި ސްކްރީން ބޭނުންކުރެވޭ އާދަތައް ކުދިންގެ ކިބައިގައި އަށަގެންނެވުމަށް ބެލެނިވެރިންނަށް ކުރެވޭނީ ކޮން ކަމެއްތޯއެވެ؟

އިޝްތިހާރު

”ސްކްރީން ޓައިމް“ ކުއްޖާގެ ޢުމުރަށް ބަލައި ކަނޑައަޅާނަމަ އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރު ބަލާލަމާތޯއެވެ. ކުއީންސްލޭންޑްގެ ސަރުކާރުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މަޒުމޫނެއްގައިވާގޮތުން ވަކިވަކި ޢުމުރުފުރާއަށް ”ސްކްރީން ޓައިމް“ އެންމެ އެކަށޭނެ މިންވަރު ތިރީގައި އެވަނީއެވެ.

• ޢުމުރުން 0-2 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިން:
ސިއްޙީ މާހިރުން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ޢުމުރުން 2 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސްކްރީން ދެއްކުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ސްކްރީން ބެލުމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއެޅުމެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ ސިކުނޑި ތަރައްޤީވާންޖެހޭ މިންވަރަށް ތަރައްޤީ ނުވުމެވެ. ކުއްޖާގެ ޅަފަތުގެ އަހަރުތަކަކީ، ކުދިންގެ ޙަރަކާތްތަކާއި، މުޢާމަލާތްތަކާއި، އަމިއްލައަށް ކަންކަން ކޮށްގެން ދަސްކުރުމުގެ ދުވަސްވަރަށްވާއިރު، ގިނަ ވަގުތު ސްކްރީން ބެލުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްޙަތެއްގައި ދެމިހުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ޙަރަކާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ”އެކްޓިވް ޕްލޭ“، ދިރިއުޅޭ މާޙައުލު ހޯދައި، ބަލައި، ދެނެގަތުމާއި، ޢާއިލާމީހުންނާއި އެކުވެރިންނާއިއެކު ވަޤުތު ހޭދަކުރުމާއި، ކިޔުމާއި ލިޔުން އަދި ވާހަކަ ދެއްކުމާއި، އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ނިދި ލިބުން ފަދަ ކަންކަމުން ކުއްޖާ ދުރުހެލިވާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ 4 ޔުނިވަރސިޓީއެއްގެ ރިސާޗަރުން ކުރި ދިރާސާއެއްގައި ދައްކާގޮތުން ކުއްޖާއަށް އެންމެ ތުއްތުއިރުއްސުރެ ސްކްރީން ދައްކާނަމަ ކުއްޖާއާއި ބެލެނިވެރިންނާއި ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ކުޑަވެ، ޖިސްމާނީގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުން ކުއްޖާ ބަލިކަށިވެ، ކުއްޖާގެ ބަހުގެ ތަރައްޤީގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެގެންދެއެވެ (ދަ ގާރޑިއަން، 2026).

• ޢުމުރުން 2-5 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިން:
މި ޢުމުރުފުރާގެ ކުދިން ސްކްރީން ބެލުމަށް އެންމެ އެދެވިގެންވަނީ ގިނަވެގެން ދުވާލަކު 1 ގަޑިއިރެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މިޢުމުރުގައި ގިނަވަގުތު ސްކްރީން ބެލުމަކީ ކުއްޖާ ވާހަކަދައްކާ މިންވަރު މަދުވެ، ކުޅުމާއި، އެހެން ކުދިންނާއި އެކު އޮންނަ ގުޅުން ކުޑަވާނެ ކަމެކެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވަނީ ކުއްޖާގެ ބަސްމޮށުންތެރިކަން ކުޑަވެ، އިޖްތިމާޢީ ގުޅުން ދަށްވެގެން ދިޔުމެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ގިނަ ވަގުތު ސްކްރީން ބަލާނަމަ ކުއްޖާ ހެލިފެލިވެ އުޅޭ މިންވަރު މަދުވެ، ބަރުދަން ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރުވެ، ސިއްޙީ މައްސަލަތަށް ކުރިމަތިވެއެވެ.

• ޢުމުރުން 5-17 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިން:
ޢުމުރުން 5 އަހާރާއި 17 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިން ސްކްރީން ބެލުމަށް އެންމެ އެދެވިގެންވަނީ ގިނަވެގެން ދުވާލަކު 2 ގަޑިއިރެވެ. މިޢުމުރުގައި ގިނަވަގުތު ސްކްރީން ބަލާނަމަ ކުއްޖާއަށް ހަމަނިދި ނުލިބުމުގެ އިތުރުން މީހުންނާއި އޮންނަ ގުޅުން ކުޑަވެ، ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެއެވެ. އަދި ސްކްރީން ބެލުން ކޮންޓްރޯލު ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ކުރަން ދަތިވެއްޖެނަމަ ކަންކަމަށް ހުންނަ ޝައުޤުވެރިކަން ކުޑަވެ، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރުވެސް ކުޑަވެގެންދެއެވެ.

ސްކްރީން ބެލުމަކީ އޭގައި ފައިދާތަކައް އެކުލެވިފައިވާ ކަމެއް ނަމަވެސް ގިނަވަގުތު ސްކްރީން ބެލުމަކީ ކުއްޖާގެ ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއަޅާ، ނަފްސާނީ، ޖިސްމާނީ، އަދި އިޖްތިމާޢީ ގޮތުންވެސް އެތައް މައްސަލަތަކެއް ކުރުވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއަކުވެސް ކުއްޖާގެ ޢުމުރާއި ގުޅޭގޮތަށް ވަކި ޙައްދެއްގެ ތެރޭގައި ”ސްކްރީން ޓައިމް“ ބައްޓަންކޮށް، ގިނަ ވަގުތު ސްކްރީން ބަލަން ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ކުރެވޭނެ މަސައްކަތްތައް ކުދިންނަށް ދަސްކޮށްދިނުން މުހިންމެވެ.

އިޝްތިހާރު